Strona główna Emocje i pewność siebie Sen i odpoczynek Jak dbać o siebie jesienią? 7 sprawdzonych sposobów na energię i nastrój

Jak dbać o siebie jesienią? 7 sprawdzonych sposobów na energię i nastrój

Autor:

Redakcja

22 września 2023

291

Krótsze dni, mniej słońca, deszcz za oknem – jesienią wiele osób czuje się bardziej zmęczonych, ma mniej energii i chętniej zostaje pod kocem. To normalna reakcja organizmu na zmianę pory roku. Są jednak proste, sprawdzone sposoby, żeby przejść przez jesień w lepszej formie. Podpowiadamy też, kiedy „jesienna chandra” może być czymś więcej i warto porozmawiać z lekarzem.

Spis treści

Najważniejsze w skrócie

Jesienny spadek energii jest częsty i zwykle łagodny – pomaga światło dzienne, ruch i regularny sen.
Spacer w ciągu dnia to jeden z najprostszych sposobów na lepszy nastrój jesienią.
U części osób co roku jesienią pojawia się depresja sezonowa – to choroba, którą się leczy, m.in. terapią światłem pod kontrolą lekarza.
O szczepieniach i suplementacji (np. witaminy D) porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.

Dlaczego jesienią mamy mniej energii?

Mniej światła dziennego wpływa na nasz zegar biologiczny i wydzielanie hormonów regulujących sen i czuwanie. Do tego dochodzą zmiana czasu, mniej ruchu na świeżym powietrzu i więcej obowiązków po wakacjach. Efekt: senność, mniejsza motywacja, większa ochota na słodycze.

7 sposobów na dobrą jesień

Łap światło dzienne. Wyjdź na zewnątrz w ciągu dnia, najlepiej przed południem – nawet pochmurny dzień daje więcej światła niż oświetlenie w biurze. Ustaw biurko blisko okna.
Ruszaj się regularnie. Przegląd ponad 90 metaanaliz z 2023 roku pokazał, że aktywność fizyczna wyraźnie zmniejsza objawy obniżonego nastroju, lęku i stresu. Spacer, rower, basen, taniec – liczy się regularność.
Trzymaj stały rytm snu. Kładź się i wstawaj o podobnych porach, także w weekendy. Pomaga to szczególnie po zmianie czasu – przeczytaj, jak przygotować się do zmiany czasu.
Jedz regularnie i kolorowo. Warzywa, owoce, kasze, ryby – zwykła zbilansowana dieta wspiera odporność i dobre samopoczucie. Nie potrzebujesz „cudownych” produktów.
Zadbaj o kontakty z ludźmi. Jesienią łatwo się zamknąć w domu. Umów stałe spotkanie z przyjaciółmi, nawet krótkie.
Zaplanuj przyjemności. Wieczór z książką, ciepła kąpiel, nowe hobby – małe przyjemności zaplanowane w kalendarzu pomagają przetrwać szarzejące tygodnie.
Porozmawiaj z lekarzem o profilaktyce. Jesień to dobry moment, by zapytać o szczepienie przeciw grypie i to, czy w Twoim przypadku warto suplementować witaminę D.

Jesienna chandra czy depresja sezonowa?

Gorszy nastrój jesienią to coś innego niż depresja sezonowa (sezonowe zaburzenie afektywne). O depresji sezonowej mówimy, gdy co roku jesienią lub zimą pojawiają się objawy depresji: smutek lub brak radości przez większość dnia, wyraźny spadek energii, nadmierna senność, wzmożony apetyt, wycofanie z kontaktów – a wiosną mijają.

To choroba, którą się leczy. Metaanaliza Roberta Goldena i współpracowników (2005) pokazała, że terapia jasnym światłem jest skuteczną metodą leczenia depresji sezonowej. Lampę do terapii światłem warto stosować po konsultacji z lekarzem, który dobierze też inne leczenie, jeśli będzie potrzebne.

Zgłoś się do lekarza lub psychologa, jeśli obniżony nastrój trwa dłużej niż 2 tygodnie i utrudnia codzienne funkcjonowanie. W kryzysie zadzwoń: 116 123 lub 800 70 2222. W sytuacji zagrożenia życia – 112.

Jaką rolę może mieć coach?

Coach jest specjalistą od rozwoju i zmiany. Jesień bywa dobrym momentem na podsumowanie roku i zaplanowanie zmian – coach pomoże Ci ustalić cele, nawyki i plan działania, który wytrwa także w szare dni. Coach nie pracuje z depresją – jeśli obniżony nastrój się przedłuża, właściwą pomocą jest lekarz, psycholog lub psychoterapeuta. Jeśli szukasz wsparcia w rozwoju, sprawdź life coaching. Jeśli chcesz najpierw sprawdzić, czym jest coaching i jak przebiega, zajrzyj do naszego przewodnika.

FAQ – najczęstsze pytania