Afirmacje porodowe – co mówią badania, lęk przed porodem i 30 przykładów

Afirmacje porodowe to krótkie zdania, które pomagają przygotować się do porodu i przejść przez niego spokojniej. Mogą dodać otuchy, pomóc skupić się na oddechu i przypomnieć, że nie jesteś sama. Uczciwie trzeba jednak powiedzieć: afirmacje nie zaplanują przebiegu porodu. Nie zagwarantują porodu bez bólu, bez znieczulenia czy bez cięcia cesarskiego – o tym decydują zdrowie Twoje i dziecka, a nie siła myśli. W tym artykule wyjaśniamy, co mówią badania, jak radzić sobie z lękiem przed porodem, gdzie szukać wsparcia, a na końcu znajdziesz 30 przykładów afirmacji.

Czy afirmacje porodowe działają? Co mówią badania

Wiele tekstów obiecuje, że pozytywne nastawienie sprawi, że poród będzie „naturalny”, „harmonijny” i mniej bolesny. Badania tego nie potwierdzają. W dużym badaniu Downe i współpracowników (2015) kobiety uczone samohipnozy przed porodem – metody pokrewnej afirmacjom, opartej na powtarzaniu uspokajających sugestii – nie korzystały rzadziej ze znieczulenia zewnątrzoponowego niż kobiety bez takiego treningu. Badanie sugerowało jednak, że mogły odczuwać mniej lęku związanego z porodem.

To dobrze pokazuje, czym afirmacje mogą być: wsparciem emocjonalnym, a nie sposobem na kontrolowanie porodu. Mogą pomóc się wyciszyć, skupić na oddechu i poczuć więcej pewności. Nie zmienią tego, jak ułożone jest dziecko ani czy potrzebna będzie pomoc medyczna.

Co naprawdę pomaga w czasie porodu

Jedną z najlepiej zbadanych rzeczy jest stałe wsparcie bliskiej osoby – partnera, doświadczonej kobiety, douli lub położnej. Przegląd Cochrane (Bohren i in., 2017) obejmujący ponad 15 tys. kobiet wykazał, że kobiety z takim wsparciem częściej rodziły siłami natury, rzadziej potrzebowały leków przeciwbólowych i rzadziej oceniały poród negatywnie. Dlatego w tym artykule znajdziesz też afirmacje dla osoby towarzyszącej.

Uwaga: przesadnie optymistyczne zdania mogą zaszkodzić. W badaniu Wood, Perunovic i Lee (2009) osobom z niską samooceną takie hasła pogarszały nastrój. Jeśli zdanie „Mój poród będzie spokojny i bezbolesny” budzi Twój opór – nie zmuszaj się do niego.

Lęk przed porodem – jak sobie z nim radzić

Obawy przed porodem są naturalne – zwłaszcza przed pierwszym albo po trudnym wcześniejszym doświadczeniu. U części kobiet lęk jest jednak bardzo silny i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Nazywa się go tokofobią. Według metaanalizy O’Connell i współpracowników (2017) dotyczy on około 14% kobiet w ciąży na świecie.

Sygnały, że warto poszukać pomocy:

• myśli o porodzie wywołują panikę, płacz lub koszmary,
• lęk utrudnia sen, pracę lub cieszenie się ciążą,
• unikasz rozmów o porodzie, wizyt lub badań,
• poprzedni poród był dla Ciebie traumatycznym przeżyciem.

Co może pomóc:

1. Wiedza. Lęk często rośnie, gdy nie wiemy, czego się spodziewać. Szkoła rodzenia lub edukacja przedporodowa u położnej wyjaśnia, jak przebiega poród i jakie są metody łagodzenia bólu.
2. Rozmowa. Powiedz o swoich obawach położnej lub lekarzowi prowadzącemu. To nie jest „przesada” – to ważna informacja dla zespołu, który będzie Ci pomagał.
3. Plan porodu. Zapisz, co jest dla Ciebie ważne: obecność bliskiej osoby, łagodzenie bólu, pozycje. Masz do tego prawo. Pamiętaj tylko, że plan może się zmienić – i to w porządku.
4. Wsparcie psychologa. Przy silnym lęku warto porozmawiać z psychologiem, najlepiej takim, który pracuje z kobietami w ciąży i po porodzie (psycholog perinatalny).

Jakich afirmacji lepiej unikać

• Obietnic przebiegu: „Mój poród będzie naturalny i bezbolesny”, „Zasługuję na harmonijny poród”.
• Zdań sugerujących, że wszystko zależy od Ciebie: „Moje ciało działa w harmonii z moimi pragnieniami”.
• Zdań, które zawstydzają za pomoc: wszystko, co sugeruje, że znieczulenie czy cesarskie cięcie to „przegrana”.

Gdy poród potoczy się inaczej, takie zdania łatwo zamieniają się w poczucie winy. A bezpieczny poród – niezależnie od tego, jak przebiegł – jest dobrym porodem.

30 przykładów afirmacji porodowych

Wybierz kilka zdań, które naprawdę do Ciebie pasują. Możesz zapisać je na kartce i zabrać do szpitala. Jeśli któreś brzmi fałszywie – pomiń je lub przeredaguj.

Afirmacje na czas przygotowań

1. Przygotowuję się najlepiej, jak potrafię – i to wystarczy.
2. Mam prawo pytać o wszystko, czego nie rozumiem.
3. Moje obawy są ważne i mogę o nich mówić.
4. Uczę się, jak przebiega poród, żeby mniej się bać.
5. Mogę mieć plan i jednocześnie być otwarta na zmiany.
6. Wybieram osobę, która będzie mnie wspierać.
7. Każdy poród jest inny – mój nie musi przypominać cudzych historii.
8. Mogę odpoczywać i nie muszę być gotowa na wszystko.
9. Zadbanie o siebie to też przygotowanie do porodu.
10. Nie jestem z tym sama.

Afirmacje na czas porodu

11. Skupiam się na jednym oddechu naraz.
12. Ten skurcz minie. Następny też.
13. Mogę poprosić o łagodzenie bólu – to moje prawo.
14. Mogę powiedzieć, czego potrzebuję: zmiany pozycji, ciszy, wody, wsparcia.
15. Ludzie wokół mnie są tu, żeby mi pomóc.
16. Nie muszę być dzielna w określony sposób.
17. Każda minuta przybliża mnie do spotkania z dzieckiem.
18. Mogę krzyczeć, płakać i odpoczywać między skurczami.
19. Ufam zespołowi, który się mną opiekuje.
20. Jeśli plan się zmienia, liczy się bezpieczeństwo moje i dziecka.

Afirmacje na czas po porodzie

21. Mój poród był taki, jaki był – i zrobiłam, co mogłam.
22. Znieczulenie czy cesarskie cięcie nie czynią mnie gorszą matką.
23. Mam prawo do różnych uczuć po porodzie.
24. Moje ciało potrzebuje czasu, żeby wrócić do sił.
25. Mogę prosić o pomoc przy dziecku i przy sobie.
26. Uczę się mojego dziecka krok po kroku.
27. Nie muszę od razu wiedzieć wszystkiego.
28. Jeśli smutek nie mija, porozmawiam z położną lub lekarzem.
29. Odpoczynek to nie lenistwo – to regeneracja.
30. Jestem wystarczająco dobrą mamą.

Bonus: afirmacje dla osoby towarzyszącej

Partner, mama, przyjaciółka czy doula też przeżywają poród. Te zdania pomogą im być dobrym wsparciem.

• Moja obecność ma znaczenie, nawet gdy nie wiem, co powiedzieć.
• Słucham, czego ona potrzebuje, zamiast zgadywać.
• Mogę się bać i jednocześnie być wsparciem.
• Pilnuję spraw praktycznych, żeby ona mogła skupić się na porodzie.
• Mówię spokojnie i dodaję otuchy: „Jestem tu. Dasz radę.”
• Pytam zespół medyczny, gdy czegoś nie rozumiem.
• Po porodzie też dbam o siebie – i o nas.

Gdzie szukać wsparcia

• Położna POZ – bezpłatna edukacja przedporodowa w ramach NFZ od 21. tygodnia ciąży, a po porodzie wizyty patronażowe w domu.
• Szkoła rodzenia – zajęcia o przebiegu porodu, oddychaniu, łagodzeniu bólu i opiece nad noworodkiem.
• Lekarz prowadzący ciążę – rozmowa o obawach, przebiegu ciąży i możliwościach porodu.
• Psycholog perinatalny lub psychoterapeuta – przy silnym lęku przed porodem, po trudnym porodzie lub gdy po porodzie utrzymuje się smutek, niepokój czy brak sił.
• Fundacja Rodzić po Ludzku – informacje o prawach pacjentki i opiece okołoporodowej.
• Jeśli czujesz, że przestajesz sobie radzić, zadzwoń pod 116 123 lub 800 70 2222, a w nagłej sytuacji – 112.

Jaką rolę może mieć coach?

Coach jest specjalistą od rozwoju i zmiany, ale nie zajmuje się przygotowaniem medycznym do porodu ani leczeniem lęku czy depresji poporodowej – tu właściwą pomocą są położna, lekarz i psycholog. Coaching może pomóc w innych sprawach: w poukładaniu życia z dzieckiem, łączeniu rodzicielstwa z pracą, powrocie do pracy po urlopie czy wspólnym ustalaniu ról w rodzinie. Jeśli szukasz takiego wsparcia, sprawdź life coaching.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy afirmacje porodowe zmniejszają ból?

Nie ma dowodów, że afirmacje zmniejszają ból porodowy. Mogą pomóc się wyciszyć i skupić na oddechu. W łagodzeniu bólu pomagają m.in. zmiana pozycji, ruch, ciepła woda, wsparcie bliskiej osoby oraz metody farmakologiczne, np. znieczulenie.

Czy jeśli skorzystam ze znieczulenia, to znaczy, że afirmacje nie zadziałały?

Nie. Znieczulenie to bezpieczna metoda łagodzenia bólu, z której masz prawo skorzystać. Afirmacje nie są testem, który można „zdać” lub „oblać”.

Jak radzić sobie z lękiem przed porodem?

Pomaga wiedza (szkoła rodzenia, edukacja u położnej), rozmowa z położną lub lekarzem i plan porodu. Przy bardzo silnym lęku warto skorzystać z pomocy psychologa perinatalnego.

Kiedy zacząć stosować afirmacje porodowe?

W dowolnym momencie ciąży. Najlepiej łączyć je z przygotowaniem praktycznym: nauką oddychania, poznaniem przebiegu porodu i rozmową z osobą towarzyszącą.

Źródła

• Downe S. i in. (2015). Self-hypnosis for intrapartum pain management in pregnant nulliparous women: a randomised controlled trial of clinical effectiveness. BJOG.
• Bohren M.A. i in. (2017). Continuous support for women during childbirth. Cochrane Database of Systematic Reviews.
• O’Connell M.A. i in. (2017). Worldwide prevalence of tocophobia in pregnant women: systematic review and meta-analysis. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica.
• Wood J.V., Perunovic W.Q.E., Lee J.W. (2009). Positive self-statements: power for some, peril for others. Psychological Science.
• Narodowy Fundusz Zdrowia: W czym pomoże położna i jak ją wybrać.